Galstenen

• Waarvoor dient de galblaas ?

De galblaas is een reservoir waarin de door de lever geproduceerde gal tussen de maaltijden door wordt opgeslagen. Tijdens de maaltijden wordt de inhoud ervan in de darm geloosd om het voedsel te doordrenken en bij te dragen aan de vertering van vetten. Het ontbreken van een galblaas heeft doorgaans geen gevolgen voor de spijsvertering.

• Wat zijn de oorzaken van galstenen ?

  Vrouwen hebben 2 tot 3 keer vaker last van galstenen dan mannen, vanwege hormonale invloeden die verband houden met vrouwelijke hormonen, zwangerschap of anticonceptie. Ook snel gewichtsverlies na een dieet of een operatie bevordert de vorming van galstenen. Ten slotte is er in zeldzame gevallen sprake van een erfelijke oorzaak.

• Waaruit bestaan ze ?

  Meestal bevatten ze cholesterolkristallen en kunnen ze ook bilirubine bevatten, een afbraakproduct van hemoglobine. Door de aanwezigheid van calcium zijn ze soms zichtbaar op een gewone röntgenfoto, maar echografie blijft het meest betrouwbare onderzoek.

• Wat zijn de risico’s ?

  De aanwezigheid van galstenen in de galblaas kan pijn (galkolieken) en complicaties veroorzaken: een acute of chronische ontsteking van de galblaas of het doorglijden van een galblaassteen in de galbuis, wat kan leiden tot geelzucht (icterus), een infectie van de galwegen (angiocholitis) of een ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis).

• Waarom een operatie ?

  Juist om deze pijn en complicaties te voorkomen, is een chirurgische ingreep noodzakelijk.

  • De operatie verloopt des te gemakkelijker en veiliger naarmate deze buiten een aanval om wordt uitgevoerd.
  • Patiënten die veel reizen, kunnen bang zijn dat ze tijdens een reis een aanval krijgen.
  • Niet-chirurgische methoden, zoals het oplossen of fragmenteren van galstenen met behulp van ultrageluid, hebben hun doeltreffendheid niet bewezen en worden niet meer toegepast.

• Hoe verloopt de operatie ?

  De ingreep bestaat uit het verwijderen van de galblaas samen met de galstenen die erin zitten. Als de galblaas op zijn plaats blijft en alleen de galstenen worden verwijderd, bestaat het risico dat er nieuwe galstenen ontstaan.  De operatie wordt uitgevoerd via een minimaal invasieve techniek met vier incisies van 5-10 mm. De ingreep duurt vaak minder dan een uur en stelt de patiënt doorgaans in staat de volgende dag naar huis te gaan. Een opgeblazen gevoel in de buik en pijn in de schouders zijn normaal gedurende enkele dagen en houden verband met de aanwezigheid van restlucht in de buikholte. Indien nodig wordt aangeraden paracetamol in combinatie met ontstekingsremmers (Nurofen, Brufen, Diclofenac) in te nemen bij pijn in de schouders. Thuisgekomen mag de patiënt douchen met waterdichte plastic verbanden, die hij kan laten zitten tot de postoperatieve controle de week erna. Normale fysieke activiteit (trappen lopen, autorijden) is onmiddellijk toegestaan. Het wordt aanbevolen om een maand te wachten voordat u gaat sporten of zware inspanningen verricht (meer dan 10 kg tillen). De arbeidsongeschiktheid duurt 1-2 weken.

Laparoscopisch herstel		Extractie van de galblaas via de navel in een opvangzakje

 F. Borie. Cholécystectomie et exploration de la voie biliaire principale par coelioscopie. Traitement coelioscopique de la lithiase de la voie biliaire principale
EMC-Techniques chirurgicales-Appareil digestif 2014 ;9(3) :1-21 Article 40-950

• Verloopt de spijsvertering na de operatie nog zoals voorheen ?

  In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, heeft de ingreep doorgaans geen invloed op de spijsvertering. De galblaas speelt namelijk slechts een ondergeschikte rol, aangezien deze slechts ongeveer 50 ml gal opslaat, terwijl de lever dagelijks 1500 ml gal produceert. De gal blijft dus gewoon zijn rol spelen bij de spijsvertering. Bij een klein aantal patiënten treedt na de ingreep diarree op. Dit is het gevolg van een teveel aan galzouten in de dikke darm. Deze diarree is doorgaans van voorbijgaande aard (1 tot 2 maanden). Bij sommige patiënten kan dit echter langer aanhouden of invaliderend zijn. In dat geval worden bepaalde medicijnen (galzoutbindende hars) met goede resultaten ingezet.

  Zaken om op te letten na de operatie :

  • Toenemende buik- of rugpijn
  • Koorts > 37,8°
  • Geelzucht
  • Pijn, roodheid en zwelling van de navel, wat kan wijzen op een – vaak goedaardige – infectie op de plaats waar de galblaas is verwijderd

  Mocht een van deze symptomen zich na uw operatie voordoen, neem dan contact op met uw behandelend arts of chirurg.

  Kosten van het materiaal voor rekening van de patient :

  Uw aanvullende ziektekostenverzekering vergoedt een deel van de kosten van het wegwerpmateriaal (trocarts, scharen, clip tang). Volgens de geldende regelgeving bent u zelf 110 € verschuldigd. Als u echter een ziekenhuisverzekering heeft, wordt uw eigen bijdrage door deze verzekering vergoed.

 Dr Serge Landen - www.drlanden.be